Πώς γεννιούνται και πώς πεθαίνουν οι Χρυσές Εποχές – Από την αρχαία Αθήνα και τη δυναστεία των Σονγκ έως το σήμερα …

Για τον ισχυρότερο άνδρα του πλανήτη, τον Ντόναλντ Τραμπ, ο δρόμος προς μια νέα «χρυσή εποχή» περνά μέσα από μεγάλα, όμορφα εμπόδια που κρατούν έξω τα ξένα προϊόντα και τους ξένους ανθρώπους.
 
«Η αποτυχία δεν είναι μοίρα, αλλά επιλογή»
 
Η ιστορία όμως αποκαλύπτει ότι δεν ήταν ποτέ τα τείχη, αλλά τα ανοίγματα εκείνα που γεννούσαν μεγαλειώδεις αυτοκρατορίες και εποχές.
Αυτό υποστηρίεζι ο Σουηδός ιστορικός Johan Norberg στο νέο του βιβλίο Peak Human, που παρουσιαζει ο. Economist. Το βιβλίο παρακολουθεί την άνοδο και την πτώση χρυσών εποχών ανά τους αιώνες – από την αρχαία Αθήνα μέχρι την Αγγλοσφαίρα, περνώντας από το χαλιφάτο των Αββασιδών.
Το κοινό νήμα ανάμεσα σε όλες; Οι κοινωνίες που ξεχώρισαν ήταν εκείνες που ήταν πιο ανοιχτές – στο εμπόριο, στους ξένους και στις ιδέες που προκαλούσαν τους ισχυρούς. Κάθε φορά που έκλειναν, έχαναν και τη λάμψη τους … (ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ, 4 Μαΐου 2025 11:00)..

Εξαιρετικά ενδιαφέρον το θέμα και η παράθεση των ιστορικών γεγονότων. Βέβαια κανείς πρέπει να διαβάσει ολόκληρο το βιβλίο για να σχηματίσει καλή εικόνα. Αλλά οι πρώτες εντυπώσεις είναι θετικές. Ανοιχτές κοινωνίες κάνουν τη διαφορά και αν συντρέχουν και άλλοι λόγοι, μεγαλουργούν. 

Αλήθεια πόσο κλειστή ή πόσο ανοιχτή είναι η ελληνική κοινωνία; Ίσως το ερώτημα που θα θέσουμε μπορεί να φιλοτεχνήσει μια καλή εικόνα: Πόες θέσεις εργασίας έχουν ανατεθεί στην Ελλάδα, σε επιστήμονες, τεχνοκράτες, επιχειρηματίες, ανθρώπους των τεχνών, του πολιτισμού γενικά σε πολίτες ας πούμε της ΕΕ ή άλλων χωρών; Υπάρχει βέβαια το πρόβλημα της γλώσσας αλλά δεν είναι ανυπέρβλητο. Ούτε τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι  γνωστά για την εξωστρέφειά τους και τη λογική της αναζήτησης ταλέντων και ικανότατων επιστημόνων όχι μόνον μεταξύ Ελλήνων, αλλά αξιοποιώντας την κατά αντίστροφο τρόπο τη λογική της «απώλειας εγκέφαλων». 

Ούτε και ο τουρισμός μπορεί να θεωρηθεί ως ‘άνοιγμα στην εξωστρέφεια. Ίσως δημιουργεί φιλίες και κατανόησή της ελληνικής πραγματικότητας, αλλά μάλλον προς την όχι θετική κατεύθυνση. 

Απλά και κατανοητά η ελληνική κοινωνία είναι  περίκλειστη, φοβική, διεφθαρμένη και οργωμένη σε συντεχνίες με ασφυκτική αρνητική επιρροή στις απαραίτητες εξελίξεις και εκσυγχρονισμό. Δείτε τις κοινωνίες της Ελβετίας, του Καναδά, της Σιγκαπούρης, του Ισραήλ (κυρίως λόγω της μετανάστευσης μεγάλου αριθμού εβραίων από τη Ρωσία), του ΗΒ και υπεράνω όλων της Κίνας. 

Θα μάθουμε κάποτε να έχουμε ανοιχτά μυαλά και να αξιοποιούμε τουλάχιστον αυτά που αξιοποιούν και άλλες κοινωνίες, εκείνες που βρίσκονται σε ενάρετο κύκλο και επιτυγχάνουν σημαντικούς στόχους προς όφελός των πολιτών των; 

Εμείς στην Ελληνική κοινωνία, πόσο χρόνο θα πρέπει να περιμένουμε;